Emek Partisi (EMEP) Antep Milletvekili Sevda Karaca, Karadeniz Teknik Üniversitesi öğrencisi İlayda Zorlu’nun yaşamını yitirmesine ilişkin İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’nin yanıtlaması istemiyle Meclis’e soru önergesi verdi.
Önergede, İlayda Zorlu’nun Antakya’da ailesinin evinde, polis olan babasına ait beylik tabancasından çıkan kurşunla hayatını kaybettiği hatırlatıldı. Gençlik örgütlerinin açıklamalarına yer verilen önergede, Zorlu’nun ailesinin polisler tarafından aranarak “Kızınız eylemlere, 8 Mart yürüyüşüne katılıyor” denildiği ve bu durumun aile içinde baskıya neden olduğu ifade edildi.
Karaca, söz konusu sürecin kolluk uygulamalarının sınırları, gençlere yönelik takip ve baskı politikaları ile ailelere yönelen dolaylı tehditler bakımından ciddi soru işaretleri doğurduğunu belirtti. Bu tür uygulamaların tekil olmadığına dikkat çekilen önergede; öğrenciler, gençlik örgütleri üyeleri ve muhalif faaliyetlerde bulunan gençlerin ailelerinin aranması, evlerine gidilmesi ya da çeşitli yollarla “uyarılması” şeklindeki kolluk uygulamaların yaygınlaştığı ifade edildi.
Önergede ayrıca, İlayda Zorlu’nun yaşamını yitirmesinin ardından çeşitli kentlerde düzenlenen protesto eylemlerine yönelik kolluk saldırılarına da yer verildi. Eylemlere izin verilmediği, gençlerin şiddet uygulanarak gözaltına alındığı ve ifade işlemlerinde işkencenin tutanaklara geçirilmediği belirtildi. Çağdaş Hukukçular Derneği İstanbul Şubesi’nin açıklamasına atıfla, kolluk tutanaklarında gençlerin “başını otobüs camına vurduğu” ve “kendini yere attığı” şeklinde ifadeler kullanıldığı, bazı gençlerin avukatlarıyla görüştürülmediği aktarıldı.
Karaca, önergesinde İçişleri Bakanı’na şu soruları yöneltti:
- İlayda Zorlu’nun yaşamını yitirmesi öncesinde kolluk birimleri tarafından kendisine yönelik herhangi bir izleme, takip, çağrı ya da işlem yapılmış mıdır? Yapılmışsa kapsamı nedir?
- İlayda Zorlu’nun ailesinin polis tarafından aranmasının gerekçesi nedir? Bu aramalar hangi yasal dayanakla gerçekleştirilmiştir?
- İlayda Zorlu’nun yaşamını yitirmesine giden süreçte kamu görevlilerinin herhangi bir ihmal ya da sorumluluğu bulunmakta mıdır? Bu konuda başlatılmış idari veya adli bir soruşturma var mıdır?
- Kolluk kuvvetlerinin üniversite öğrencilerinin aile bireylerini araması, ziyaret etmesi veya bu kişiler üzerinden iletişim kurması Bakanlığınızca rutin bir uygulama olarak mı görülmektedir?
- Son 5 yıl içinde, öğrenci ve gençlik örgütleriyle ilişkili olduğu gerekçesiyle kaç kişinin ailesi kolluk kuvvetleri tarafından aranmış veya ziyaret edilmiştir?
- Bu tür uygulamaların kişisel verilerin korunması, özel hayatın gizliliği ve temel hak ve özgürlükler açısından yarattığı ihlaller konusunda Bakanlığınızca herhangi bir inceleme veya denetim yapılmış mıdır? Kaç kolluk personeline bu fiilleri nedeniyle soruşturma başlatılmıştır?
- İlayda Zorlu’nun yaşamını yitirmesinin ardından gerçekleştirilen protesto ve anma eylemlerine hangi yasal gerekçeyle kolluk izin vermemiş ve saldırmıştır?
- Söz konusu eylemlere yönelik müdahalelerde biber gazı, plastik mermi, cop veya fiziksel güç kullanılmış mıdır?
- Protesto eylemlerine katılan gençlere yönelik saldırılar hakkında başlatılmış idari veya adli soruşturmalar var mıdır?
- Gençlik örgütlerinin açıklamalarında ifade edilen, gençlere yönelik sistematik baskı ve yıldırma politikalarına ilişkin iddialar hakkında Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir?
- İfade alma işlemi yapmakla görevli kolluk kuvvetlerinin adli soruşturmanın en önemli belgelerinden biri olan ifade tutanağını keyfi şekilde yazması Bakanlığınızın talimatı mıdır? Bu konuda Bakanlığınız ne tür adımlar atacaktır?